KI PREMYE AYISYEN KI TROUVE MANTALITE SA DWE SISPANN AN 2019 ?


Sa fè lontan m ap konstate, bò lakay an Ayiti, plis eslogan an medyòk, plis li detrui moun, se plis li fè HIT. Rezilta sa ta vle di, gen plis moun k ap ranse isit pase sila yo k ap vanse. Yon tandans ki pa etone m. Sa vle di, nou sou men nou. Wi nou sou men nou, 2 pye nou anlè, kidonk nou tèt anba.
Ou pa bezwen ekspè pou konprann nou tèt anba, jis gade konpòtman n an piblik. Jis gade kòman yon popilasyon ap viv an 2018.

Soti 1804 pou rive 2018, mwen konstate vin gen plis moun an Ayiti (Eksplozyon demografik). Konsa tou, vin gen mwens moun an Ayiti (Anpil nan nou demounize).

Soti 2000 pou rive 2018, mwen konstate nou fè rout anlè pou moto ak machin nou pase, epi moral nou menm pase pa anba nan labou santi a.
Sa fè lontan m ap konstate, nou fè rout yo pi laj pou n kouri dènye tèt bèf nou, epi bon sans nou ap mache nan yon ti koridò jennen pye atè, kote zenglen boutèy fin dechire l.

Wi, inegalite sosyal, enstabilite politik, move gouvènans, koripsyon, elatriye, bagay sa yo chire bon sans nou pak an pak. Nou bezwen yon lòt revolisyon. Yon operasyon mantal ak bon teknisyen tankou Desanlin ak Kristòp, pou wete rès bout chèn lesklavaj ki rete nan mwèl tèt nou. E se yon ijans. Si n gen malè, nou ta kite may chèn sa yo ki kòmanse pouri depi 1806 ta fin pouri nan sèvo nou, ebyen, nasyon an ap kadav. Kansè divizyon ak koripsyon sa ap fini ak nou nèt ale.

Tande m…Mwen ekri tèks sa, pou m chèche dekouvri kèk premye Ayisyen. Ayisyen k ap briye toupatou sou latè. Timoun, jèn, granmoun. Fanm kou gason. Mwen anvi konnen ki premye Ayisyen ki ta di NON, sispann ak jwèt timoun sa yo. Nan k*k* sosyete nou an ye la, nou bezwen yon lòt konpòtman sou rezo sosyal yo. Yon konpòtman ki produi plis richès pase povrete. Plis souri pase kriye. Plis solidarite pase divizyon. YON KONPÒTMAN KI PLIS KONSTRUI PASE DETRUI.

An palan de konstrui, MWEN ANVI KONNEN TOU :- Ki premye Ayisyen ki te konstrui yon machin ?- Ki premye Ayisyen ki te reyalize yon fim oubyen dokimantè ?- Ki premye Ayisyen ki te pale sou tribin Nasyon Zini ?- Ki premye Ayisyen ki te konstrui yon lekòl oubyen yon lopital?- Ki premye Ayisyen ki te prezidan Peyi Dayiti ?- Ki premye Ayisyen ki te pran yon plak donè ?- Ki premye Ayisyen ki ki fè yon bèg ak pano solèy ?- Ki premye Ayisyen ki te Best-Seller nan Livres en Folie ?- Ki premye ayisyen ki te kreye yon kont Facebook ?- Ki premye Ayisyen ki te fè gòl nan yon match FIFA ?- Ki premye Ayisyen ki fè yon robo ki pale?

WI MWEN ANVI KONNEN LÈ M AP PALE AK CORA-LYNN, PITIT FI M KI GEN 3 LANE, KI AYISYEN POU M VANN LI KÒM MODÈL. ÈSKE SE SILA K AP RANSE YO, OUBYEN SILA K AP VANSE YO ?

Mezanmi nou tout pa ka blagè. Nou tout pa ka ransè. Pou sila yo ki se blagè… nou bezwen fè plis bèl blag… bèl blag pou mwen vle di, blag ki pote souri nan figi m san li pa fè dlo koule nan figi yon lòt. Blag ki bon ni pou mwen, ni pou ou, ni pou li, sa vle di, nou bezwen plis blag ki bon pou NOU.
Peyi a rive nan yon nivo ekstrèm kote nou pa ta dwe pi pòv ankò. Sa vle di, si nou ta gen malè desann pi ba toujou, anpil moun pral kòmanse mouri ak lafen. Sa ki pral kreye plis #banditism. Kidonk, nou nan yon kafou kote chak ti gout san konte. Ou menm ki se Politisyen, Manm legliz, Komedyen, Polisye, Jounalis, tout kalite pwofesyonèl nèt… ti gout san nou chak konte pou bay Ayiti lavi.

An verite an verite, tèks sa se pa pou m blame okenn blagè, ransè ak betizè, men pito pou m blame sosyete m nan ki pran plezi envesti nan imoralite ak nan malpwòpte.

Mwen te sezi rive nan yon gwo otèl Okap, kote mwen wè yo afiche yon kòktèl ki rele « Nou pa egare ». (Mwen te kontan wè lè m te mande Mèt otèl sa chanje non kòktèl la, li te egzekite sa touswit). Mwen te sezi lè m te konstate paj Facebook « Tripotay Lakay » pi popilè pase paj Facebook « Le National » ak « Loop Haiti » tandiske tou lè 3 ap bay nouvèl. M te sezi aprann lè yon tèks ekri san fot yo p ap okipe l, yo pito ap tann kilè l ap ekri ak 100 fot pou yo fè l fè bòz pou mèt li. Mwen te etone lè m te wè jan Libido moun isit monte disèt wotè, rezilta a, plis w ap pale de « plumen », plis w ap afiche imoralite selsyèl sou rezo sosyal, se plis w ap popilè, plis w ap gen notoryete.

An verite, an verite, mwen pa regrèt mwen te ayisyen, mwen pito regrèt m te genyen menm nasyonalite ak anpil nan nou.
Anpil fwa m deside pa kòmante betiz n ap fè sou rezo sosyal pakse m yo pa afekte m dirèkteman. Men chak mwen sonje lè Mouche Donald Trump pral di nou se yon pèp ki bade nan watè, sa ap afekte m dirèkteman, m oblije di nou STOP.

Wi, pou 2019 la, fòk nou kanpe ak betiz nou yo ki pa pote okenn frui, sinon fè nou pi pòv chak jou. Betiz nan Palè, nan Palman ak nan Kou Kasasyon. Betiz nan enstitisyon prive, kou anndan kay, betiz nan peristil, nan legliz ak nan ONG. Betiz tout kote, sou rezo sosyal… elatriye.

Ou menm ki gen laboratwa k ap pwodui betiz… Kòmanse pa produi mwens pou 2019 la, paske pral gen mwens konsomatè. Ou menm ki se yon gwo konsomatè betiz… Kòmanse pa konsome mwens betiz pou ane 2019 la, paske pral gen mwens produiktè. Ou menm ki gen pou misyon sanksyone betiz… Kòmanse pa sanksyone plis betizè pou 2019 la. E se espwa w mwen genyen an premye pou gen mwens pwodiktè ak konsomatè betiz. Ou menm senp sitwayen, gen 2 fason nou ka kwape Imoralite isit nan sosyete nou an… Swa nou leve vwa nou byen wo pou n di ABA IMORALITE. Oubyen nou leve vwa nou byen wo pou n di VIV MORALITE.

Mwen menm Skason Baptiste, m prefere 2em fason an. M pral angaje m pi plis an 2019 pou m sipòte plis aksyon pozitif k ap fè pwomosyon pou Ayiti mwen vle a. Wi, pou 2019 la, nou bezwen plis moun k ap releye ak pataje nouvèl ti Sentaniz lè li pran yon plak donè, olye lè li pran yon echèk. Nou bezwen plis moun k ap like moralite pase imoralite.


Skason Baptiste

Précedent ANDY DAVILMAR !
Suivant LAKAY SE LAKAY, OU PA GEN DWA JANM BLIYE LAKAY OU !